Irani ka filluar të vendosë tarifa jozyrtare tranziti për disa anije tregtare që kalojnë nëpër Ngushticën e Hormuzit, sipas njerëzve të njohur me çështjen, të cituar nga Bloomberg. Kërkesat e Teheranit variojnë nga deri në dy milionë dollarë për udhëtim dhe vendosen rast pas rasti, duke krijuar në mënyrë efektive një “taksë” jozyrtare në një nga korridoret më të rëndësishme të energjisë në botë.
Disa anije kanë paguar tashmë tarifat, thanë burimet, por nuk është e qartë se si është përdorur mekanizmi i pagesës ose monedha, dhe ende nuk duket të ketë një sistem të organizuar plotësisht ose universal për mbledhjen e tarifave. Transaksionet thuhet se po kryhen në mënyrë diskrete, duke rritur pasigurinë rreth asaj se cilat anije mund të jenë në shënjestër.
Ngushtica e Hormuzit është një qendër kyçe për tregun global të energjisë, me rreth një të pestën e prodhimit botëror të naftës dhe gazit, si dhe sasi të mëdha ushqimesh, metalesh dhe mallrash të tjera, që lëvizin përmes rrugës ujore. Ky zhvillim vjen ndërsa konflikti në Lindjen e Mesme hyn në javën e katërt, duke theksuar nevojën që shumë vende të sigurojnë rrjedhën e vazhdueshme të burimeve të energjisë.
Transparenca e kufizuar rreth pagesave po krijon tension shtesë në transportin detar në rajon, me pak anije që kanë kaluar nëpër këtë kalim që nga fillimi i luftës, shumë prej tyre të lidhura me interesat iraniane. Disa nga anijet e pakta të huaja duket se po lundrojnë pranë bregdetit iranian.
India, e cila ka siguruar kalimin për katër transportues LNG nga Gjiri Persik përmes Ngushticës së Hormuzit, ka theksuar se ligji ndërkombëtar garanton lirinë e lundrimit dhe se asnjë vend nuk mund të vendosë tarifa për përdorimin e korridorit detar. Kryeministri Narendra Modi tha se kishte diskutuar çështjen e luftës së Iranit me Presidentin e SHBA-së Donald Trump, duke përfshirë ndikimin në transportin detar dhe sigurinë globale të energjisë.
Në një postim në mediat sociale, Modi tha se “sigurimi që Ngushtica e Hormuzit të mbetet e hapur, e sigurt dhe e arritshme është thelbësore për të gjithë botën”.
Sipas njerëzve të njohur me zhvillimet, Teherani po shqyrton institucionalizimin e tarifave si pjesë e një marrëveshjeje më të gjerë pas luftës. Javën e kaluar, një ligjvënës iranian tha se parlamenti po shtynte një propozim që do t’i detyronte vendet të paguanin tarifa për përdorimin e Ngushticës së Hormuzit si një korridor të sigurt transporti.
Për prodhuesit arabë të energjisë në Gjirin Persik, edhe një tarifë joformale konsiderohet e papranueshme, duke ngritur çështje sovraniteti dhe duke vendosur një precedent që mund ta shndërrojë një rrugë të rëndësishme tregtare në një mjet presioni politik.
Arabia Saudite dhe Emiratet e Bashkuara Arabe varen shumë nga rruga për eksportet e naftës, por kohët e fundit janë drejtuar drejt tubacioneve alternative që anashkalojnë Ngushticën e Hormuzit për të siguruar furnizimet në tregjet ndërkombëtare. /tesheshi.com/
