Në 25-vjetorin e Marrëveshjes kornizë të Ohrit, bashkëkryetari i VLEN-it, Izet Mexhiti, ka theksuar se marrëveshja e vitit 2001 i dha fund konfliktit dhe vendosi themelet e një koncepti të ri të shtetit, ku karakteri shumetnik i shoqërisë duhet të reflektohet në institucione, ligje dhe jetën publike.
Mexhiti tha se për shqiptarët, Marrëveshja e Ohrit hapi një proces të rëndësishëm të barazisë institucionale, duke përfshirë përfaqësimin e drejtë dhe adekuat, përdorimin e gjuhës shqipe, decentralizimin, arsimin, kulturën dhe pjesëmarrjen në vendimmarrje.
Sipas tij, Marrëveshja e Ohrit nuk duhet të trajtohet si një dokument i ngrirë në vitin 2001, por si një proces që kërkon zhvillim të vazhdueshëm dhe përshtatje me nevojat e qytetarëve dhe standardet demokratike evropiane.
Mexhiti veçoi si një nga ndryshimet kryesore gjatë dy viteve të fundit kalimin e parimit të përfaqësimit të drejtë dhe adekuat nga mekanizmat administrativë drejt rregullimit ligjor.
Ai theksoi se Qeveria ka miratuar zgjidhjen ligjore për përfaqësimin e drejtë dhe adekuat, duke argumentuar se një parim i përcaktuar me ligj siguron më shumë qëndrueshmëri dhe përgjegjësi institucionale.
Në fokus, sipas tij, është edhe zbatimi i të drejtës për përdorimin e gjuhës shqipe, për të cilën institucionet duhet të krijojnë zgjidhje juridikisht të qëndrueshme aty ku paraqiten pengesa apo boshllëqe në praktikë.
Mexhiti foli edhe për decentralizimin si një nga shtyllat e Marrëveshjes së Ohrit.
Ai tha se gjatë dy viteve të fundit është hapur procesi për avancimin e mëtejshëm të decentralizimit dhe vetëqeverisjes lokale, ndërsa theksoi se pushteti lokal nuk mund të funksionojë pa kapacitet financiar.
Sipas tij, përmes programit qeveritar për financimin e projekteve kapitale në nivel lokal janë vënë në dispozicion mbi 250 milionë euro për projekte komunale, përfshirë rrugë, ujësjellës, kanalizime, shkolla, çerdhe dhe infrastrukturë tjetër publike.
Ai përmendi Çairin, Tetovën, Gostivarin, Strugën, Sarajin, Likovën dhe komuna të tjera si përfituese të këtyre investimeve.
Në fjalën e tij, Mexhiti e lidhi zhvillimin e barabartë edhe me investimet strategjike në infrastrukturë.
Ai veçoi Korridorin VIII, i cili lidh pjesë të rëndësishme të vendit me Shqipërinë dhe Adriatikun, duke e cilësuar atë si një bosht të rëndësishëm zhvillimi ekonomik.
Në këtë kontekst, ai përmendi edhe autostradën Shkup–Bllacë, duke theksuar se punimet për aksin e ri nisin këtë gusht, në muajin kur shënohet 25-vjetori i Marrëveshjes së Ohrit.
Sipas Mexhitit, ky projekt do të përmirësojë lidhjen e Shkupit me Kosovën, do të lehtësojë qarkullimin dhe tregtinë dhe do të krijojë mundësi të reja për zhvillimin ekonomik të zonës.
Një pjesë e veçantë e fjalimit iu kushtua arsimit të lartë në gjuhën shqipe.
Mexhiti përmendi ndërtimin e kampusit të ri të Universitetit “Nënë Tereza” në Shkup, me vlerë prej 42 milionë eurosh, duke e cilësuar si një investim me rëndësi të veçantë për arsimin shqip.
“Për herë të parë, Universiteti ‘Nënë Tereza’ po fiton një kampus të përhershëm dhe modern”, tha Mexhiti, duke e cilësuar investimin si mbështetje për arsimin, gjuhën shqipe dhe gjeneratat e reja.
Ai theksoi se avancimi i të drejtave të përcaktuara nga Marrëveshja e Ohrit nuk duhet të mbetet vetëm në dispozita ligjore, por duhet të mbështetet edhe me institucione të fuqishme dhe infrastrukturë konkrete.
Në fund, Mexhiti u ndal edhe te kultura, duke theksuar rëndësinë e mbështetjes së festivaleve, panaireve të librit, botimeve, artistëve dhe manifestimeve kulturore shqiptare.
Sipas tij, 25 vjet pas Marrëveshjes së Ohrit, sfida e re nuk është vetëm ruajtja e asaj që është arritur, por shndërrimi i parimeve të saj në institucione më të forta, zhvillim ekonomik, arsim cilësor dhe jetë më të mirë për qytetarët.
