Pasi Ajatollah Ali Khamenei u vra në një sulm të përbashkët SHBA-Izrael, Asambleja Iraniane e Ekspertëve, nën presionin e fortë të Gardës Revolucionare (IRGC), zgjodhi djalin e tij Mojtaba Khamenei si udhëheqësin e ri suprem, konfirmoi CNN.
Ky është një njeri që ka vepruar nga hija për dekada si një nga njerëzit më të fuqishëm në vend, megjithëse nuk ka mbajtur kurrë një pozicion zyrtar. Ardhja e tij në krye të shtetit nuk është një dorëzim rutinë i pushtetit, por një trashëgimi në kohë lufte që ngre një pyetje kyçe: a do të nisë Irani nën udhëheqjen e tij një rrugë përshkallëzimi dhe hakmarrjeje apo kompromise të dhimbshme për mbijetesën e regjimit?
Rrënjë ushtarake dhe lidhje të forta me Gardën
I lindur në vitin 1969 në Mashhad, Mojtaba Khamenei u rrit në mes të trazirave revolucionare që panë të atin të ngrihej në krye të qeverisë së re. Ndërsa Ali Khamenei po ngjitej në radhët e tij, Mojtaba shërbeu në ushtri në fund të viteve 1980, në fund të luftës tetëvjeçare me Irakun. Kjo përvojë ishte vendimtare për të ardhmen e tij.
Në llogore, ai krijoi lidhje të thella dhe të qëndrueshme me individë që më vonë do të bëheshin komandantë të trupave të fuqishme të Gardës Revolucionare të Iranit, institucioni ushtarako-ekonomik që është shtylla e regjimit. Ishte mbështetja e Gardës që ishte thelbësore për zgjedhjen e tij, sepse ajo e sheh atë si garant të stabilitetit dhe ruajtjes së zinxhirit të komandës në një kohë kur vendi po përballet me sulme të jashtme dhe një boshllëk në krye.
“Njeriu në hije” në zyrën e babait të tij
Pas ushtrisë, Mojtaba iu përkushtua studimeve fetare në Qom, qendra më e rëndësishme teologjike shiite, por pushteti i tij i vërtetë qëndronte në Zyrën e Udhëheqësit Suprem (Beit). Për më shumë se dy dekada, ai veproi si personi më i besuar dhe “roja” i babait të tij, duke kontrolluar aksesin te udhëheqësi dhe duke menaxhuar levat kryesore të sigurisë, politikës dhe financave të pushtetit. Edhe pse pa një titull formal, ai ishte figura qendrore që lidhte të atin me udhëheqjen e Gardës Revolucionare.
Emri i tij filloi të përmendej në publik pas zgjedhjeve presidenciale të viteve 2005 dhe 2009, kur qarqet reformiste e akuzuan atë për orkestrimin e fitores së Mahmoud Ahmadinejad-it nga hija.
Ngritja në qarqet klerikale dhe shtypja e protestave
Pavarësisht dekadave të kaluara në seminare, Mojtaba nuk kishte një gradë të lartë klerikale për një kohë të gjatë, duke mbajtur titullin e hoxhatoleslamit, i cili ishte një pengesë për të marrë detyrën më të lartë. Megjithatë, vitet e fundit, mediat shtetërore kanë filluar t’i drejtohen atij me titullin e ajatollahut, gjë që ka përgatitur sistematikisht legjitimitetin e tij.
Ndikimi i tij u bë më i dukshëm gjatë protestave masive të “Lëvizjes së Gjelbër” në vitin 2009. Sipas burimeve të shumta, ai ishte figura kryesore që koordinoi shtypjen brutale të demonstratave, duke komanduar drejtpërdrejt forcat paramilitare Basij. Ky rol çimentoi reputacionin e tij si një operativ i pamëshirshëm me lidhje të thella me aparatin e sigurisë.
Një trashëgimi kontraverse dhe një dilemë hakmarrjeje
Zgjedhja e Mojtaba Khameneit ka ringjallur diskutimet rreth krijimit të një dinastie në një republikë të themeluar mbi përmbysjen e monarkisë trashëgimore. Babai i tij e kundërshtoi publikisht një skenar të tillë, por në praktikë ai e kishte përgatitur të birin për vite me radhë për të marrë pushtetin. Mojtaba tani trashëgon një shtet në rrënojat e botës së babait të tij, përballë një ekonomie të shkatërruar, mosbesimit publik dhe luftës.
Ai përballet me një dilemë të madhe: të vazhdojë luftën dhe të hakmerret për vdekjen e babait të tij dhe Qassem Soleimani-t, ose, në përputhje me doktrinën e Khomeinit se “ruajtja e sistemit është detyra më e lartë”, të bjerë dakord për lëshime të vështira në mënyrë që regjimi të mbijetojë.
Si bir dhe trashëgimtar, ai është i vetmi brenda sistemit që mund ta paraqesë një vendim të tillë jo si poshtërim, por si një domosdoshmëri të përcaktuar nga familja. Bota tani pret lëvizjen e tij të parë. /tesheshi.com/
